(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.11. అధ్యాయః 011
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
అర్జునేన యుధిష్ఠిరంప్రతి గార్హస్థ్యస్య శ్రైష్ఠ్యోపపాదనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

అర్జున ఉవాచ। 12-11-0x(5628)(69053)
అత్రైవోదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
తాపసైః సహ సంవాదం శక్రస్య భరతర్షభ॥ 12-11-1(69054)
`శక్యం పునరరణ్యేషు సుఖమేతేన జీవితుం।'
కేచిద్గృహాన్పరిత్యజ్య వనమభ్యాగమంద్విజాః।
అజాతశ్మశ్రవో మందాః కులే జాతాః ప్రవవ్రజుః॥ 12-11-2(69055)
ధర్మోఽయమితి మన్వానాః సమృద్ధా ధర్మచారిణః।
త్యక్త్వా భ్రాతౄన్పితౄంశ్చైవ తానింద్రోఽన్వకృపాయత॥ 12-11-3(69056)
స తాన్బభాషే మఘవాన్పక్షీభూత్వా హిరణ్మయః।
సుదుష్కరం మనుష్యైస్తు యత్కృతం విఘసాశిభిః॥ 12-11-4(69057)
పుణ్యం భవతి కర్మైషాం ప్రశస్తం చైవ జీవితం।
సిద్ధార్థాస్తే గతిం ముఖ్యాం ప్రాప్తాః కర్మపరాయణాః॥ 12-11-5(69058)
ఋషయ ఊచుః। 12-11-6x(5629)
అహో బతాయం శకునిర్విఘసాశాన్ప్రశంసతి।
అస్మాన్నూనమయం శాస్తి వయం చ విఘసాశినః॥ 12-11-6(69059)
శకునిరువాచ। 12-11-7x(5630)
నాహం యుష్మాన్ప్రశంసామి పంకదిగ్ధాన్రజస్వలాన్।
ఉచ్ఛిష్టభోజినో మందానన్యే వై విఘసాశినః॥ 12-11-7(69060)
ఋషయ ఊచుః। 12-11-8x(5631)
ఇదం శ్రేయః పరమితి వయమేవమమంస్మహి।
శకునే బ్రూహి యచ్ఛ్రేయో వయం తే శ్రద్దధామహే॥ 12-11-8(69061)
శకునిరువాచ। 12-11-9x(5632)
యది మాం నాభిశంకధ్వం విభజ్యాత్మానమాత్మనా।
తతోఽహం వః ప్రవక్ష్యామి యాథాతథ్యం హితం వచః॥ 12-11-9(69062)
ఋషయ ఊచుః। 12-11-10x(5633)
శృణుమస్తే వచస్తాత పంథానో విదితాస్తవ।
నియోగే చైవ ధర్మాత్మన్స్థాతుమిచ్ఛామ శాధి నః॥ 12-11-10(69063)
శకునిరువాచ। 12-11-11x(5634)
చతుష్పదాం గౌః ప్రవరా లోహానాం కాంచనం వరం।
శబ్దానాం ప్రవరో మంత్రో బ్రాహ్మణో ద్విపదాం వరః॥ 12-11-11(69064)
మంత్రోఽయం జాతకర్మాదిర్బ్రాహ్మణస్య విధీయతే।
జీవతోఽపి యథాకాలం శ్మశాననిధనాంతకః॥ 12-11-12(69065)
కర్మాణి వైదికాన్యస్య స్వర్గ్యః పంథాస్త్వనుత్తమః।
అథ సర్వాణి కర్మాణి మంత్రసిద్ధాని చక్షతే।
ఆంనాయదృఢవాదీని తథా సిద్ధిరిహేష్యతే॥ 12-11-13(69066)
మాసార్ధమాసా ఋతవ ఆదిత్యశశితారకం।
గ్రసంతే కర్మ భూతాని తదిదం కర్మశంసినాం॥ 12-11-14(69067)
సిద్ధిక్షేత్రమిదం పుణ్యమయమేవాశ్రమో మహాన్॥ 12-11-15(69068)
అథ యే కర్మ నిందంతో మనుష్యాః కాపథం గతాః।
మూఢానామర్థహీనానాం తేషామేనస్తు విద్యతే॥ 12-11-16(69069)
దేవవంశాన్పితృవంశాన్బ్రహ్మవంశాంశ్చ శాశ్చతాన్।
సంత్యజ్య మూఢా వర్తంతే తతో యాంత్యశుచీన్పథః॥ 12-11-17(69070)
ఏతద్వోఽస్తు తపోయుక్తం దదామీత్యృషిచోదితం।
తస్మాత్తదధ్యావసతస్తపస్విత్వమిహోచ్యతే॥ 12-11-18(69071)
దేవవంశాన్బ్రహ్మవంశాన్పితృవంశాంశ్చ శాశ్వతాన్।
సంవిభజ్య గురోశ్చర్యాం తద్వై దుష్కరముచ్యతే॥ 12-11-19(69072)
దేవా వై దుష్కరం కృత్వా విభూతిం పరమాం గతాః।
తస్మాద్గార్హస్థ్యముద్వోఢుం దుష్కరం ప్రబ్రవీమి వః॥ 12-11-20(69073)
తపః శ్రేష్ఠం ప్రజానాం హి మూలమేతన్న సంశయః।
కుటుంవవిధినాఽనేన యస్మిన్సర్వం ప్రతిష్ఠితం॥ 12-11-21(69074)
ఏతద్విదుస్తపో విప్రా ద్వంద్వాతీతా విమత్సరాః।
ఏతస్మాద్వనమధ్యే తు లోకేషు తప ఉచ్యతే॥ 12-11-22(69075)
దురాధర్షం పదం చైవ గచ్ఛంతి విఘసాశినః।
సాయంప్రాతర్విభజ్యాన్నం స్వకుటుంబే యథావిధి॥ 12-11-23(69076)
దత్త్వాఽతిథిభ్యో దేవేభ్యః పితృభ్యః స్వజనాయ చ।
అవశిష్టాని యేఽశ్నంతి తానాహుర్విఘసాశినః॥ 12-11-24(69077)
తస్మాత్స్వధర్మమాస్థాయ సువ్రతాః సత్యవాదినః।
లోకస్య గురవో భూత్వా తే భవంత్యనుపస్కృతాః॥ 12-11-25(69078)
త్రిదివం ప్రాప్య శక్రస్య స్వర్గలోకే విమత్సరాః।
వసంతి శాశ్వతాన్వర్షాంజనా దుష్కరకారిణః॥ 12-11-26(69079)
అర్జున ఉవాచ। 12-11-27x(5635)
తతస్తే తద్వచః శ్రుత్వా ధర్మార్థసహితం హితం।
ఉత్సృజ్య నాస్తికమతిం గార్హస్థ్యం ధర్మమాశ్రితాః॥ 12-11-27(69080)
తస్మాత్త్వమపి సర్వజ్ఞ ధైర్యమాలంబ్య శాశ్వతం।
ప్రశాధి పృథివీం కృత్స్నాం హతామిత్రాం నరోత్తమ॥ ॥ 12-11-28(69081)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి రాజధర్మపర్వణి ఏకాదశోఽధ్యాయః॥ 11॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-11-4 విఘసాశిభిః మహాయజ్ఞావశిష్టభోజిభిః॥
12-11-6 శాస్తి జ్ఞాపయతి। విఘసం శీర్ణతృణపర్ణఫలాదికం తదదనశీలాస్తు వయమేవాతో విఘసాశినిః శ్రేయాంసః స్మ ఇతి మేనిరే ఇత్యర్థః॥
12-11-7 పంకదిగ్ధాన్రజస్వలానిత్యాగంతుకస్వాభావికదోషయుక్తత్వముక్తం క్రమేణ। ఉచ్ఛిష్ఠభోజిన ఇతి। ప్రాయేణ శీర్ణతృణమర్ణఫలాని మృగకీటపక్ష్యుచ్ఛిష్టాని భవంతి తద్భోజినః॥
12-11-8 తే తవ వచ ఇతి శేషః॥
12-11-10 పంథానః శ్రేయోమార్గాః॥
12-11-12 మంత్రో మంత్రోక్తసంస్కారః॥
12-11-15 ఈహంతే సర్వభూతాని తదిదం కర్మసంజ్ఞితమితి ఝ. పాఠః॥
12-11-22 ఏతస్మాత్ గార్హస్థ్యాత్ అనంతరం వనమధ్యే తప ఉచ్యత ఇత్యన్వయః॥
12-11-25 అనుపస్కృతాః నిఃసంశయాః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.